Omgevingsmanagement

Omgevingsmanagement is het organiseren van de relatie tussen een project en de omgeving waarin het plaatsvindt. Daarbij worden belangen van bewoners, ondernemers, overheden en andere stakeholders in kaart gebracht en meegenomen in de projectaanpak.

Het doel is om risico’s, weerstand en vertraging te beperken en projecten uitvoerbaar te houden.

Omgevingsmanagement omvat onder andere stakeholderanalyse, participatie, communicatie met de omgeving en bestuurlijke afstemming.

Lees hier onze blog "Wat is omgevingsmanagement?"

Een omgevingsmanager is verantwoordelijk voor de afstemming tussen een project en de omgeving.

Taken van een omgevingsmanager zijn onder andere:

• stakeholders in kaart brengen
• communicatie met bewoners en bedrijven organiseren
• participatie begeleiden
• signalen uit de omgeving vertalen naar projectbesluiten

De omgevingsmanager werkt samen met projectleiders, ontwerpers en uitvoerende partijen om belangen en risico’s tijdig te adresseren.Zonder omgevingsmanager mist een project het vroeg waarschuwingssysteem dat vertraging door weerstand of bezwaarprocedures voorkomt.

Lees hier onze blog "Wat is omgevingsmanagement?"

Omgevingsmanagement start bij voorkeur al in de initiatief- of verkenningsfase van een project.

In deze fase is er nog ruimte om keuzes te maken en kunnen belangen van stakeholders worden meegenomen in ontwerp en planning.

Wie omgevingsmanagement pas laterwordt ingezet bij de voorbereiding van uitvoering, heeft de meeste beslissingen al genomen. Aanpassen kost dan tijd en geld, en stakeholders ervaren hun inbreng als mosterd na de maaltijd.

Vroeg starten met omgevingsmanagement  kan weerstand uit de omgeving  voorkomen en vertragingen beperken.

Bekijk hier onze menukaart Omgevingsmanagement.

Strategisch omgevingsmanagement richt zich op bestuurlijke en maatschappelijke belangen rondom een project.

Het gaat bijvoorbeeld om politieke besluitvorming, samenwerking met andere overheden en het vroeg herkennen van risico’s die invloed kunnen hebben op planning of uitvoering.

Het onderscheidt zich van operationeel omgevingsmanagement door tijdshorizon en schaalniveau. Strategisch denken over de omgeving bepaalt of een project de bestuurlijke tafel overleeft, terwijl operationeel management zorgt dat de uitvoering de buurt overleeft.

Operationeel omgevingsmanagement richt zich op de dagelijkse uitvoering van afspraken met de omgeving.

Denk aan bewonersbrieven, informatiebijeenkomsten, contact met ondernemers en het afhandelen van meldingen of klachten tijdens werkzaamheden.

Het is het gezicht van het project richting de omgeving. Hoe dit wordt uitgevoerd, bepaalt in grote mate hoe bewoners en ondernemers het project beleven en daarmee of ze medewerking verlenen of bezwaar maken.

Stakeholdermanagement is het systematisch in kaart brengen, analyseren en betrekken van partijen die invloed hebben op een project of die door een project worden beïnvloed. Deze partijen worden stakeholders genoemd en kunnen bijvoorbeeld bewoners, ondernemers, belangenorganisaties, overheden, netbeheerders of hulpdiensten zijn.

Bij infrastructurele projecten en gebiedsontwikkeling spelen vaak veel verschillende belangen tegelijk. Door stakeholders vroeg in het proces te identificeren kan een projectteam beter begrijpen welke verwachtingen, zorgen en belangen er in de omgeving bestaan. Op basis daarvan kan een strategie worden ontwikkeld voor communicatie, participatie en samenwerking.

Goed stakeholdermanagement helpt om risico’s te beperken, besluitvorming te ondersteunen en vertraging door weerstand of bezwaarprocedures te voorkomen.

Bekijk hier onze menukaart Omgevingsmanagement.

Een stakeholdersanalyse is een methode om te bepalen welke partijen betrokken zijn bij een project en welke invloed of belangen zij hebben. De analyse vormt vaak een belangrijk onderdeel van omgevingsmanagement bij projecten in de openbare ruimte.

In een stakeholdersanalyse worden stakeholders bijvoorbeeld ingedeeld op basis van hun invloed op het project en hun belang bij het project. Hierdoor kan het projectteam bepalen welke partijen intensief moeten worden betrokken en welke vooral geïnformeerd moeten worden.

De resultaten van een stakeholdersanalyse worden vaak gebruikt om een strategie te ontwikkelen voor communicatie, participatie en samenwerking met de omgeving.

Omgevingscommunicatie omvat alle communicatie met bewoners, bedrijven en andere stakeholders rondom een project in de fysieke leefomgeving. Het doel is om de omgeving tijdig te informeren over plannen, werkzaamheden en mogelijke gevolgen voor bereikbaarheid of leefbaarheid.

Bij infrastructurele projecten kan omgevingscommunicatie bijvoorbeeld bestaan uit bewonersbrieven, informatiebijeenkomsten, projectwebsites, nieuwsbrieven of digitale participatieplatforms. Ook het beantwoorden van vragen of meldingen uit de omgeving valt onder omgevingscommunicatie.

Door duidelijk en tijdig te communiceren ontstaat meer begrip voor werkzaamheden en kunnen zorgen of aandachtspunten uit de omgeving worden meegenomen in de projectaanpak.

Lees hier onze blog "Hoe maak je informatie begrijpelijk voor bewoners?"

De Omgevingswet is een Nederlandse wet die alle regels voor de fysieke leefomgeving bundelt. De wet regelt onderwerpen zoals ruimtelijke ordening, milieu, waterbeheer, infrastructuur en bouw. Sinds de invoering op 1 januari 2024 vervangt de Omgevingswet meerdere bestaande wetten, waaronder de Wet ruimtelijke ordening, de Waterwet en delen van de Wet milieubeheer.

Het doel van de Omgevingswet is om regels eenvoudiger en overzichtelijker te maken. Overheden krijgen meer ruimte om gebiedsontwikkeling integraal te organiseren en projecten sneller te realiseren. Tegelijk wordt participatie met bewoners en stakeholders een belangrijk onderdeel van besluitvorming.

In de praktijk betekent dit dat gemeenten werken met een , waarin regels voor de fysieke leefomgeving worden vastgelegd. Initiatiefnemers moeten bij plannen vaak aangeven hoe zij de omgeving hebben betrokken. Voor infrastructurele projecten en gebiedsontwikkeling zorgt de Omgevingswet ervoor dat ruimtelijke keuzes, milieu, mobiliteit en waterbeheer beter op elkaar aansluiten.